Liderliğim altında, ben ve ekibim, ODTÜ bünyesindeki Limnoloji Laboratuvarı ile Ekosistem Araştırma ve Uygulama Merkezi (EKOSAM) kapsamında, biyolojik çeşitliliğin, ekosistem işlevlerinin ve süreçlerinin sürdürülmesi açısından kritik öneme sahip olan göl ve gölcük ekosistemlerinin ekolojik yapısını, işleyişini ve çeşitliliğini araştırmaktayız. Araştırmalarımız, uluslararası (EU-Framework ve Horizon 2020) ve ulusal projelerden sağlanan finansmanlar aracılığıyla, göl ve gölcük ekosistemleri üzerindeki küresel değişimlerin (örneğin iklim değişikliği, arazi ve su kullanımları, ötrofikasyon, tuzlulaşma ve kahverengileşme) etkilerini anlamayı amaçlamaktadır. Bu değişimlerin etkileri, çeşitli yaklaşımlar kullanılarak hem karada hem de yerinde mezokozm deney sistemlerinde incelenmektedir (ODTÜ Mezokozm Sistemleri I ve II’ye bakınız). Ayrıca araştırmalarımız kapsamında, ekosistem dinamiklerini zaman içinde ayrıntılı biçimde ortaya koyan uzun dönemli ekolojik izleme çalışmaları da yürütülmektedir. Bu yaklaşım, “zaman yerine mekân ikamesi” yöntemiyle birleştirildiğinde, artan mekânsal çözünürlük sayesinde küresel değişimlerin ekosistem yapısı, işleyişi ve çeşitliliği üzerindeki etkilerinin kapsamlı biçimde anlaşılmasına olanak sağlamaktadır. Gerektiğinde modelleme ve paleoekolojik yaklaşımlar da araştırmalarımıza dahil edilmektedir.
Bu farklı araştırma yaklaşımlarının tümünde, mikrobiyal döngü dahil olmak üzere bakteriler, heterotrofik fitoplankton ve silliler gibi yatay ve dikey (trofik) topluluk yapıları ile birlikte fitoplankton, zooplankton, sucul bitkiler ve balık biyokütlesine odaklanılmaktadır. Bu organizmaların taksonomik ve fonksiyonel çeşitliliği, ekosistem işlevleri ve süreçleri korunurken küresel değişimlere karşı ne ölçüde dirençli olabileceklerini ortaya koymak amacıyla laboratuvarımda kapsamlı biçimde incelenmektedir.
Göllerin ve gölcüklerin, yüksek ekolojik durumunun korunması amacıyla doğa temelli çözümler kullanılarak restorasyonu ve iklim değişikliği karşısında dirençli ekosistemlerin geliştirilmesi, araştırmalarımın başlıca odak alanlarından birini oluşturmaktadır. Biyomanipülasyon temelli restorasyon uygulamaları ve bunları izleyen uzun dönemli izleme programları, yerel göllerde yirmi yılı aşkın süredir yürütülmektedir. Son dönemde ise, doğa temelli çözümler prensiplerine dayalı gölcük restorasyonu, yeniden oluşturulması ve yönetimi konularına odaklanılmaktadır; zira gölcükler bölgesel tatlı su tür havuzunun %70’ine kadarını desteklemektedir. Ayrıca gölcükler, göl ve nehir sistemlerine kıyasla nadir, endemik ve tehdit altındaki türlerin daha yüksek bir oranını barındırmaktadır.
Prof.Dr. Meryem Beklioğlu
Limnoloji Laboratuvarı Lideri
EKOSAM Başkanı
SIL Başkan Yardımcısı